Hành trình tìm người bố trên chuyến bay bị Triều Tiên cướp 49 năm trước

Thứ sáu - 05/01/2018 06:22
Con trai một người Hàn Quốc trên chuyến bay bị Triều Tiên khống chế 49 năm trước liên tục vận động với hy vọng gia đình đoàn tụ.
Ông Hwang Won và hai con. Đây là tấm hình cuối cùng ông chụp với các con trước khi bị bắt cóc trên một chuyến bay Hàn Quốc năm 1969. Ảnh: Hwang In-cheol.

Hwang In-cheol (trái) cùng bố và em gái. Đây là tấm hình cuối cùng In-cheol chụp với bố trước khi ông Hwang Won bị bắt cóc trên một chuyến bay Hàn Quốc năm 1969. Ảnh: Hwang In-cheol.

Vào một sáng mùa đông năm 1969, Hwang Won, một nhà sản xuất truyền hình của công ty Munhwa, Hàn Quốc, rời nhà đi công tác. Ông chào tạm biệt vợ và con gái ba tháng tuổi, còn con trai hai tuổi In-cheol, đứng chặn trước cửa, theo SCMP.

Đây là thói quen của cả nhà. Cậu bé sẽ đứng yên ở đó, giơ hai tay ra và chỉ khi bố ôm chào tạm biệt, In-cheol mới để ông đi. 

"Tôi ước rằng vào cái ngày định mệnh đó, tôi thật sự chặn lại cánh cửa, không cho bố rời nhà", cậu bé thủa nào nay đã là người đàn ông 50 tuổi, vừa nói vừa rơm rớm nước mắt.

"Tôi rất nhớ bố, suốt quãng đời tuổi thơ tôi đã không có ông bên cạnh. Mẹ tôi và em gái tôi đều chờ bố quay về. Mọi điều tôi muốn là đưa ông trở lại quê hương".

Đáng lẽ Hwang Won không có mặt trên chuyến bay của Korean Air Lines khởi hành từ phi trường Gangneung, phía bắc Hàn Quốc tới thủ đô Seoul hôm 11/12/1969. Nhưng tới phút cuối, ông được yêu cầu thay một đồng nghiệp đi dự cuộc họp quan trọng.

10 phút sau khi cất cánh, Cho Chang-hee, một người được cho là điệp viên Triều Tiên, xâm nhập buồng lái. Cho ép phi công bay tới Yonpo Airfield, gần thành phố Ham Hung, cách Seoul khoảng 260 km và nằm sâu trong đất Triều Tiên.

Máy bay hạ cánh, lính vũ trang lập tức bao vây phi cơ. 50 hành khách và tổ bay bị bịt mắt, đưa lên hai xe buýt tới một phòng chờ ở sân bay. Không khí sợ hãi, lo lắng và căng thẳng bao trùm căn phòng trong thời tiết - 20 độ C. Tối muộn, một tướng Triều Tiên có ba sao trên vai áo xuất hiện.

"Tôi rất vui được gặp các đồng bào của mình", ông này nói. "Chúng ta đã bị chia cắt 25 năm qua. Vì không thể cứ ngồi đây mà buồn bã, nên hãy cười lên nào".

Những người bị bắt cóc yên lặng, nhận thức sâu sắc rằng hành trình đau khổ chỉ mới bắt đầu. Họ bị nhốt vào nhiều phòng, đặt dưới sự giám sát cẩn mật tại nhà khách Hamhung. Dù bị cấm giao tiếp nhưng họ có 10 phút truyền giấy ghi chép sau mỗi bữa ăn. Vào đêm thứ ba sau ngày bị bắt, họ lên tàu tới Bình Nhưỡng, thủ đô Triều Tiên.

Họ bị giam giữ tại hai khách sạn Daedong và Pongyang, hỏi về tiền bạc, bất động sản mà họ sở hữu, cũng như dòng tộc, để xác định songbun - nguồn gốc thân phận. Songbun là hệ thống phân cấp công dân nhằm xác định người trung thành và kẻ thù tiềm năng được Triều Tiên đưa ra trong những năm 1950.

Theo đó, công dân được chia thành ba tầng lớp: nòng cốt, dao động hoặc thù địch. Songbun của một người sẽ xác định hướng đi sau này của người đó, ví dụ như nhập ngũ, lên đại học, gia nhập đảng Lao động Triều Tiên hay sống ở Bình Nhưỡng.

"Những người thuộc tầng lớp thù địch không được phép có mơ ước, thường phải làm nông hay khai khoáng", nhà báo Michael Breen, một cựu binh từng đóng quân ở Hàn Quốc, tác giả cuốn Tân nhân Triều Tiên xuất bản năm 2017, cho biết.

Xác minh xong nguồn gốc, họ bắt đầu bị cải tạo tư tưởng trong các lớp học kéo dài hàng giờ. Đây là thách thức tâm lý lớn nhất với người bị bắt cóc. Ông Hwang, người thường đặt câu hỏi theo hệ tư tưởng riêng, hay bị đàn áp nhất. 

Hiếm hoi lắm họ mới được phép rời khách sạn, nhưng không phải để đi thăm thú Bình Nhưỡng, mà sẽ được đưa đi tham quan bảo tàng cách mạng, nông trại hoặc nhà máy, một phần của chương trình tuyên truyền cải tạo tư tưởng.

Sau 65 ngày bị giam giữ, họ được thông báo sẽ được trả tự do theo chỉ thị của lãnh đạo tối cao Kim Nhật Thành, ông nội của Kim Jong-un, người đứng đầu nhà nước Triều Tiên hiện nay.

Vào 14/2/1970, 39 người được hồi hương tại Cầu Tự do, cây cầu gần làng đình chiến Panmujom giữa khu vực phi quân sự hai miền. Triều Tiên giữ lại máy bay, 4 thành viên tổ bay và 7 hành khách, bao gồm Hwang. Cho tới nay, chính phủ Triều Tiên vẫn tuyên bố 11 người này tình nguyện ở lại và vì thế, phía Hàn Quốc không thể định nghĩa sự biến mất của họ là "ép buộc".

"Điều này thật vô lý", Hwang In-cheol nói. "Hãy nhìn vào những người họ giữ lại xem: bác sĩ, người quay camera, phi công, giám đốc điều hành, toàn là những người có học vấn hay trình độ cao, hữu ích trong công cuộc tuyên truyền của Triều Tiên. Dù họ thật sự tình nguyện ở lại, tại sao không có một tổ chức giám sát độc lập để xác minh sự thật?"

32 năm sau vụ cướp máy bay, Hwang In-cheol vẫn sống mà không biết sự thật về bố. Mẹ ông chịu quá nhiều áp lực đã liên tục chuyển chỗ ở của gia đình và che giấu sự thật với con trai, cho đến năm lên 10 In-cheol tình cờ biết được bố "không phải đi công tác" qua lời bác ruột. Tuy nhiên, cậu quá nhỏ để hiểu rõ chi tiết sự việc, chỉ biết rằng "Triều Tiên" nghĩa là sẽ không bao giờ được gặp lại bố nữa.

"Mẹ tôi lúc nào cũng sợ hãi khi chúng tôi làm những điều bình thường nhất như đi xe đạp, leo núi hay ra biển chơi, vì bà sợ chúng tôi xảy ra chuyện", In-cheol nói. "Bà hầu như không bao giờ nói về bố tôi".

Hy vọng dấy lên với gia đình năm 2001, khi Hàn Quốc và Triều Tiên đồng ý cho "các gia đình chia cắt đoàn tụ" qua hình thức lựa chọn rút thăm. Một trong những tiếp viên hàng không bị bắt cóc là Seong Kyeong-hee, đã được gặp lại mẹ đẻ 78 tuổi. Tại buổi đoàn tụ diễn ra ở núi Kumgang, Triều Tiên, Seong Kyeong-hee nói rằng những thành viên khác trong tổ bay vẫn sống sót và đang sinh sống gần nhà cô ở Bình Nhưỡng. Còn những người khác, dù không gặp lại sau khi bị bắt cóc, nhưng cô nghe ngóng được tin tức họ vẫn sống tốt.

Khi nghe thấy tin này, một thứ gì đó "bỗng đánh thức" tâm trí Hwang In-cheol. 

"Con gái tôi khi đó mới hai tuổi, đúng độ tuổi lần cuối tôi còn nhìn thấy bố", ông nói. "Tôi cảm nhận được sâu sắc nỗi đau mà bố tôi phải chịu đựng và quyết tâm phải làm gì đó".

Hwang In-cheol sau buổi diễn thuyết trước Hạ viện Anh ở London. Ảnh: Hwang In-cheol.

Hwang In-cheol sau buổi diễn thuyết trước Hạ viện Anh ở London. Ảnh: Hwang In-cheol.

Trong 15 năm tiếp theo, In-cheol đã thực hiện một chiến dịch vận động không mệt mỏi để đưa bố hồi hương. Ông lên báo trả lời phỏng vấn, tự đi vận động khắp đất nước, viết thư gửi các tổ chức nhân quyền.

Tuy nhiên, In-cheol cũng phải đánh đổi nhiều thứ. Để có nhiều thời gian, ông phải bỏ việc trong ngành xuất bản, chuyển sang nghề lao động làm thuê theo công nhật hoặc làm việc vặt. Gia đình với vợ và ba cô con gái là nguồn cổ vũ lớn cho ông.

"Thỉnh thoảng vợ con tôi cũng có than phiền, nhưng không có họ, tôi sẽ không thể kiên trì ngần ấy năm", ông nói.

Tia hy vọng nhỏ nhoi không đủ làm mẹ ông tỉnh táo hơn, nhưng cõi lòng của bà và con trai đã được bình yên trong những năm gần đây.

"Mẹ tôi bị chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer", In-cheol nói. "Trong tâm trí mẹ tôi vĩnh viễn lưu lại hình ảnh ba người: ông bà ngoại tôi và bố tôi. Bà luôn bảo rằng ông sẽ tự hào về tôi, dù tôi không có công việc ổn định, cuộc sống xã hội cũng bất thường. Mẹ thật là ngốc", ông nói đùa nhưng không giấu được nét buồn bã trên mặt.

Em gái ông là Hwang Chan-wook, đã 48 tuổi và lấy chồng người Anh. Bà sinh được hai con gái, cả gia đình đang sinh sống tại Anh.

Triều Tiên đã ký Công ước Liên Hợp Quốc về Chiếm giữ Bất hợp pháp Tàu bay năm 1970. Hàn Quốc có trách nhiệm điều tra vụ cướp máy bay chở ông Hwang Won, nhưng cho tới nay, chính phủ vẫn không mặn mà với vấn đề này.

"Họ luôn nhìn nhận vụ việc là vấn đề chính trị và ngoại giao, không phải vấn đề nhân đạo", In-cheol chỉ trích.

Năm 2009, dưới thời chính quyền Tổng thống Obama, cùng với sự giúp đỡ của cựu tổng thống Bill Clinton, hai nhà báo Mỹ là Euna Lee và Laura Ling đã được trả tự do sau 141 ngày bị giam giữ ở Triều Tiên. Điều này khiến Hwang In-cheol cảm thấy chính phủ Hàn Quốc đang phớt lờ vụ việc của bố ông. Tuy nhiên, ông vẫn không từ bỏ và nhận được một số tin đáng mừng.

Oh Kil-nam là một nhà kinh tế học người Hàn Quốc đào tẩu sang Triều Tiên năm 1985 cùng gia đình. Năm 1986, ông Oh xin tị nạn chính trị ở Đan Mạch đã quay về Hàn Quốc, để lại vợ và hai con gái ở Triều Tiên. Khi Hwang In-cheol gặp Oh năm 2009, ông này cho biết từng làm việc với Hwang Won tại một đài phát thanh ở Triều Tiên. 

Hwang In-cheol nhiều lần nộp đơn tới Bộ Thống nhất để được tới thăm bố, nhưng bị từ chối vì Triều Tiên không cho phép. Vì thế, ông quyết định nâng vấn đề lên tầm quốc tế.

Năm 2010, ông đưa vụ việc lên Nhóm Công tác của Liên Hợp Quốc về Các vụ Mất tích do Ép buộc. Theo luật nhân quyền quốc tế và luật nhân đạo quốc tế, vụ mất tích như của ông Hwang Won là trái phép. 

"Sau vụ này, tôi gặp rắc rối với Ủy ban Nhân quyền Hàn Quốc và chính phủ nước tôi", In-cheol nói. "Nhưng khó khăn không làm tôi chùn bước".

Cơ hội lớn nhất và có lẽ là thất vọng nặng nề nhất đến với gia đình ông năm 2013, khi In-cheol liên lạc được với một nguồn đáng tin cậy. Người này cho hay bố ông đã cố quay lại Hàn Quốc qua một con tàu Trung Quốc. Vụ trốn chạy thất bại vì sai thời điểm, khi Kim Jong-un quyết định thử hạt nhân và mọi tuyến đường biển quanh Triều Tiên bị thắt chặt.

Trường hợp của gia đình Hwang In-cheol được nhấn mạnh trong báo cáo năm 2016 của Liên Hợp Quốc có tiêu đề "Chia cách", nói về các vụ miễn cưỡng chia xa của nhiều gia đình trên bán đảo Triều Tiên. Ông đã tới Nhật Bản, Thái Lan, Thụy Sĩ và Anh để chia sẻ câu chuyện của gia đình, và được tổ chức TNKR có trụ sở tại Seoul chuyên hỗ trợ người tị nạn Triều Tiên đề nghị giúp đỡ. Đó là khi chiến dịch "Đưa bố về nhà" của In-cheol được lên kế hoạch.

"Chúng tôi cam kết đưa vụ việc của ông Hwang lên nhận thức tầm quốc tế", Kwon Young-min, giám đốc dự án của TNKR nói về chiến dịch. "Chúng tôi lên ý tưởng, hợp tác với các tổ chức nhân quyền, dạy ông ấy tiếng Anh để gây thanh thế lớn hơn".

Tháng 6/2017, TNKR đã tổ chức mít tinh tại Cầu Tự do, nơi In-cheol hát lại bài dân ca mà bố ông từng hát nhiều năm trước đó tại nhà khách Daedong. Hôm 11/12 vừa qua, kỷ niệm 48 năm vụ cướp máy bay, In-cheol đã đưa ra thông báo quan trọng tại Trung tâm báo chí Hàn Quốc ở Seoul.

"Mục tiêu hồi hương vẫn còn xa tầm với của chúng tôi vào lúc này", ông nói. "Vài ngày trước, tôi nhận được tin bố vẫn đang bị giám sát nghiêm ngặt tại Pyongsong, gần Bình Nhưỡng. Ông nay đã 80 tuổi, thời gian đang ngắn dần, hy vọng đoàn tụ với bố của tôi cũng đang chết dần".

"Trước khi hết cơ hội, tôi vẫn tha thiết được gặp bố. Vì thế, tôi kêu gọi truyền thông báo chí sử dụng ảnh hưởng của mình để yêu cầu chính phủ Triều Tiên cho phép tôi được đoàn tụ với bố, có thể là ở quốc gia thứ ba như Thụy Sĩ hoặc bất kỳ nước nào khác theo ý họ".

Hwang In-choel (cầm biểu ngữ) và thành viên tổ chức TNKR cùng người ủng hộ trong chiến dịch vận động chính phủ Triều Tiên cho phép bố hồi hương tại cầu Hữu nghị ở làng đình chiến Panmujong năm 2016. Ảnh: Hwang In-cheol.

Hwang In-choel (cầm biểu ngữ) và thành viên tổ chức TNKR cùng người ủng hộ trong chiến dịch vận động chính phủ Triều Tiên cho phép bố hồi hương tại cầu Hữu nghị ở làng đình chiến Panmujong năm 2016. Ảnh: Hwang In-cheol.

Đây là lần đầu In-cheol phát biểu công khai như thế này, nhưng yêu cầu của ông cho tới nay dường như không ai nghe thấy.

"Tôi vẫn còn đóng bỉm khi bố rời đi và tới nay, tôi không có ký ức nào về ông cả", In-cheol nói. "Khi ông quay lại Hàn Quốc, tôi muốn đưa ông đi tắm hơi, kỳ lưng cho ông như mọi đôi bố con vẫn làm. Sau ngần ấy năm chia xa, tôi chỉ muốn được gọi ông một tiếng 'bố ơi'".

Tác giả bài viết: Hồng Hạnh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây